BaHaSa MeLaYu SaBaH
hai.. assalamualaikum..
penat memeras otak d meja study.. laptop ini segera menarik perhatian. teringin rasanya mengarang post baru utk blog. so, here i am again. i’m thinking of writing something useful.. write? mybe copy & paste jek. ahaha..
know what? semakin hari, semakin kuat rasa rindu pada keluargaku yg jauh di mata. tanah tempat lahir.. Sabah, Negeri Di Bawah Bayu. sounds gud huh? hehe..
Negeri Di Bawah Bayu. Gelaran ini diberi disebabkan kedudukan negeri Sabah yang berada di bahagian luar dan selatan zon ribut.
Negeri Sabah terletak di bahagian Utara Kepulauan Borneo dan merupakan negeri kedua terbesar di Malaysia selepas Sarawak. Sabah is blessed with more than 30 indigenous groups.. ada kepelbagaian suku kaum.. di samping penggunaan bahasa yang
tersendiri mengikut kaum. Suku kaum Kadazan dan Dusun
(majoriti - 1/3), Murut, Melayu Sabah, Cina, Bisaya dan sebagainya. Bahasa rasmi negeri Sabah ialah Bhs Melayu namun terdapat bahasa-bahasa lain yang dituturkan spt Bahasa Kadazan, Bhs Cina (Mandarin, Hakka) dan lain-lain. Walaupun Bhs Melayu bahasa perantaraan utama, Bhs Melayu Sabah yang digunakan oleh masyarakat Sabah terdapat sedikit perbezaan daripada Bahasa Melayu piawai (Bahasa Melayu Baku).
Bahasa Melayu Sabah mempunyai persamaan yang banyak dengan Bhs Melayu
piawai (Bahasa Melayu baku), namun terdapat perbezaan dalam
perkataan-perkataan tertentu, penggunaan perkataan, serta cara
penyampaian.
okeh.. ni sy dapat dari Wikipedia ..maybe korang bleh faham sedikit style loghat org Sabah ni sebab sy tau.. ada kalangan kawan2 yg tak pernah tahu. biasala.. publisiti kurang.. ;p tak kurang gak yg mmg teringin nak tau. so, ni ade serba sedikit. Iyela kot2 nanti dpt pakwe or makwe Sabahan…… hehehehe….
Perbendaharaan kata
Penggunaan Bahasa Melayu Sabah banyak dipengaruh oleh penggunaan Bahasa Melayu Indonesia dan Brunei, serta Bhs KadazanDusun, Bhs Inggeris dan terdapat juga pengaruh loghat Cina Hakka. Beberapa contoh:
- bilang - cakap, berkata - Siapa bilang?
- cincai - tidak teratur - jangan buat karja(kerja) cincai
- limpang - baring
- limpas - lepas (masa), lalu, atau lintas (seberang)
- lugai-lugai - tak tentu arah
- lilipan - lipan
- ndak/inda - tidak
- ping - minuman berais
- poncit - pancit
- semberana - sengaja
- sikang - sudu
- sigup - rokok
- sikul - sekolah
- aisboks - peti sejuk
- bubut - kejar
- palui - bodoh
- sot - gila
- ngam-ngam - sesuai
- silaka - Celaka
- mem - ibu
- bos - bapa
- jambu - jelita
- mangkali - berangkali
- diorang - mereka
Penggunaan kata tambah -bah
Salah satu penggunaan kata yang membezakan Bahasa Melayu Sabah
dengan Bahasa Melayu piawai ialah kata tambah -bah yang sering diguna
dalam percakapan. Kata tambah -bah mempunyai fungsi seperti berikut:
Kata penyudah untuk menguatkan ekspresi kata
- Iya bah. - Iya, lah.
Kata tambah pemula untuk memulakan percakapan. Boleh diganti dengan
kata "saya mula bercakap" (bagaimanapun, penggunaan kata ini tidak
diguna dalam Bahasa Melayu Piawai. Selalunya digunakan pada permulaan
kata.
- Bah, pigi la kamu dulu - (Saya menjawab kamu) Pergilah kamu dulu.
Memberi maksud sudah, atau penghabis kata. Pengganti dalam bahasa Melayu ialah "Baiklah", atau "Begitulah".
- Bah. - Baiklah
Kata tambahan -bah adalah contoh jelas pengaruh bahasa Kadazandusun ke atas Bahasa Melayu Sabah.
Penggunaan "anu"
"anu" di dalam Bahasa Melayu piawai, bermaksud panggilan untuk orang
ketiga. Biasanya perkataan ini digunakan untuk mengelakkan penggunaan
nama sebenar. Contoh penggunaan Dia keluar dengan si"anu" semalam.. Bagaimanapun, perkataan "anu" dalam Bahasa Melayu Sabah mempunyai penggunaan yang luas.
Selain digunakan untuk merujuk kepada orang ketiga, "anu" juga
digunakan untuk merujuk kepada barang. Contoh: "Kau sudah ambil itu
anu?". Penggunaan anu biasanya merujuk kepada perkara yang diketahui
oleh pembalas.
Pada kebiasaannya perkataan "anu" diguna untuk mengganti perkataan "apa" dalam Bahasa Melayu piawai.
"Anu" juga membawa maksud, aksi perbuatan. Kata ganti dalam Bahasa Melayu ialah "sudahkan" atau "buat".
Contoh: Macammana mau anu ni?. Jangan kasi anu tu!.
Penyampaian
Cara penyampaian Bahasa Melayu Sabah agak berbeza dengan Bahasa
Melayu piawai. Ini dapat diperhati dari segi sebutan bagi huruf
vokal(a,e,i,o,u) dalam perkataan Melayu piawai.
Pertukaran ‘e’ (seperti ‘e’ dalam "pemuda") kepada sebutan ‘i’
- pigi - pergi
- sijuk - sejuk
- bisuk - besok
- mimang - memang
- cilaka (silaka) - celaka
Pertukaran ‘e’ (seperti ‘e’ dalam "pemuda") kepada sebutan ‘a’
- kamarin - kelmarin
- paning - pening
- bali - beli
- karbau/krabau - kerbau
- tarap - terap(Sejenis buah-buahan di sabah)
- tambirang - Tembirang
- sanapang - ’senapang
Pertukaran ‘o’ (seperti ‘e’ dalam "botak") kepada sebutan ‘u’
- bula - bola
- urang - orang
- buduh - bodoh
- munyit - monyet
Terdapat juga perkataan yang mengabai sama sekali sebutan huruf vokal.
- slipar - selipar
- krusi - kerusi
- triak - teriak’
- brani - berani
- tlefon - telefon
- skarang - sekarang
Penggunaan Berbeza
Terdapat juga perkataan Melayu yang jarang digunakan dalam Bahasa
Melayu Piawai. Penggunaan perkataan-perkataan ini telah diganti dengan
perkataan-perkataan lain.
Contohnya:
- Sia (saya) - Saya
- aku - saya
- kau - awak
- periuk - kuali
- celana - seluar
- piring - pinggan
- mengarti (mengerti) - faham
- Nda payah - tak perlu
- ta’usah (tak usah) - jangan
- munyit (monyet) - kera
- minta puji - berlagak (sombong)
- jandila (jendela) - tingkap
Terdapat juga perkataan yang membawa maksud yang berlainan sekali.
- tapuk - sorok
- biasa - nakal
Kesimpulan
Disebabkan oleh penggunaan kata yang tidak jauh berbeza daripada
Bahasa Melayu Piawai, agak mudah untuk membiasakan diri dengan
penggunaan Bahasa Melayu Sabah.
Walaupun Bahasa Melayu baku adalah bahasa rasmi Sabah, Malaysia, namun secara umumnya Bahasa Melayu Sabah merupakan bahasa komunikasi yang utama di negeri Sabah… :)
Sy bangga jadi dak Sabah.. Dak Malaysia. muahahahhhhh! Sebenarnya, time duk semenanjung nih.. perkataan2 kat atas ni sy jarang guna. biarpun try berloghat semenanjung, org masih bleh hidu yg sy ni dari sabah.. hehe… kind of funny but i admit it. akhirnya, aku memilih utk terus dgn loghat sabah (yg tak pekat mana) time dgn member2 yg kira kamcing.. ngan org2 yg tak rapat sgt.. i prefer ckp semenanjung spya diorg tak rasa janggal bercakap dgn sy.. huhuhu :( Lidah gadis Sabah ini mmg begini. walau apapun, aku tetap berpegang pada prinsip - ‘di mana bumi dipijak, di situ langit dijunjung’.
paling best, jadi dak sabah ni ramai org kenal. kehkehkeh… pastu bile cakap kat public ngan member2 sabah guna slang sabah (terutama time tggu bas), hmpir sume mata tertumpu or menjeling kat kitorang. mula2 dulu mmg rasa rimas.. tp skrg rasa seronok lak wat camtu… pandanglah, lihatlah,….. :p
